Zadania gminy w zakresie wychowania w trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi. Wybrane zagadnienia prawne, pod red. Przemysława Kuczkowskiego, Adriana Misiejko, Małgorzaty Szalewskiej

Problem nadużywania alkoholu przez osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zjawiskiem badanym na przestrzeni lat. Nie budzi wątpliwości, że zjawisko to wiąże się z istotnymi kosztami społecznymi, zdrowotnymi oraz gospodarczymi, których dokładne oszacowanie jest co najmniej trudne ze względu na ich złożony i rozproszony charakter. Wymaga to bowiem uwzględnienia zarówno kosztów prywatnych ponoszonych przez jednostkę, jak i kosztów publicznych finansowanych z zasobów budżetu państwa oraz budżetów samorządów lokalnych.
Współczesne podejście do zdrowia publicznego zakłada, że problemy związane z alkoholem nie ograniczają się wyłącznie do osób uzależnionych, lecz powinny być rozpatrywane w szerszym kontekście społecznym. W wielu krajach, w tym także w Polsce, spożywanie alkoholu stanowi element głęboko zakorzenionej tradycji i jest powszechnie akceptowalnym składnikiem życia towarzyskiego. Choć nadmierna konsumpcja alkoholu wiąże się z poważnymi konsekwencjami zdrowotnymi, zarówno fizycznymi, jak i psychicznymi, pozostaje ono trwałym i powszechnie akceptowalnym elementem życia społecznego.
Nie ulega wątpliwości, że nadmierne spożywanie alkoholu wpływa destrukcyjnie nie tylko na życie jednostki, ale też na funkcjonowanie społeczeństwa jako całości. Dlatego też państwo, w szczególności stanowiąc lub umożliwiając stanowienie aktów prawnych, podejmuje działania ograniczające i łagodzące skutki tego zjawiska. Regulacje prawne dotyczące przeciwdziałania alkoholizmowi w Polsce mają długą historię, obejmującą swym zakresem zarówno rozwiązania administracyjnoprawne, jak i penalne.
Autorzy niniejszej monografii podjęli się przeprowadzenia badań dogmatycznoprawnych w zakresie, w jakim ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi odnosi się do kluczowych zadań gminy i kompetencji jej organów. Dążono do odpowiedzi na pytania o zakres samodzielności podstawowej jednostki samorządu terytorialnego w tej kwestii, mając na uwadze szczególny charakter wartości chronionych przez ustawodawcę oraz perspektywę ingerencji władzy publicznej w sferę istotnych praw i wolności obywatelskich. W tym celu podjęto się w szczególności analizy przepisów upoważniających do wydawania aktów prawa miejscowego oraz innego rodzaju aktów prawnych, a także do wydawania aktów stosowania prawa w sensie ścisłym. Podjęto również zagadnienia ustrojowe, w tym dotyczące szczególnego rodzaju struktury, jaką jest gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych.
Oprócz zrealizowania celów naukowych autorzy mają nadzieję, że postawione tezy będą przydatne również praktykom, a w szczególności pracownikom samorządowym odpowiedzialnym za realizację zadań przewidzianych przepisami u.w.t.p.a. Jest to istotne zwłaszcza w perspektywie wzmożonego zainteresowania opinii publicznej zagadnieniami przeciwdziałania alkoholizmowi przez gminę, w tym głośnych w ostatnim czasie ograniczeń w nocnej sprzedaży alkoholu.

(ze Wstępu)

Publikacja dostępna online w formacie pdf w poniższej zakładce: Załączniki